Nederland maakt deel uit van het Schengengebied. Dit gebied is een samenwerking van 29 Europese landen met een gemeenschappelijk grens- en visumbeleid. Deze landen noemen we Schengenlanden of Schengenstaten.
De Schengenlanden houden zich aan dezelfde visumregels. Die staan in de gemeenschappelijke Visumcode. Daardoor kunnen reizigers zich binnen het hele Schengengebied verplaatsen zonder vaste controles aan de binnengrenzen. Wie visumplichtig is, heeft maar één visum nodig om de buitengrens te passeren: het Schengenvisum.
Belangrijkste punten
- Nederland maakt deel uit van het Schengengebied, dat bestaat uit 29 Europese landen met gezamenlijke visumregels.
- Reizigers binnen het Schengengebied hoeven zich niet te registreren aan de binnengrenzen, maar moeten wel een geldig identiteitsbewijs bij zich hebben.
- Een Schengenvisum is nodig voor bezoekers van buiten de EU, en dit visum vereist een reisverzekering met minimaal €30.000 dekking.
- Schengenlanden hebben strenge controles aan de buitengrenzen, terwijl binnengrenzen doorgaans nauwelijks gecontroleerd worden.
- Kroatië is sinds januari 2023 lid van het Schengengebied, terwijl Bulgarije en Roemenië in 2025 volledig lid worden.
Schengen Visitor-verzekering van OOM
✔ Voldoet aan de eisen voor het Schengenvisum
✔ Medische kosten verzekerd tot €500.000
✔ Vanaf €1,75 per persoon per dag (tot en met 69 jaar)
✔ Ook voor 70 jaar en ouder, zonder medische keuring
✔ Visum geweigerd? Je krijgt de volledige premie terug
✔ Polis vaak binnen een uur per e-mail (iDEAL, creditcard of PayPal)
✔ Aansprakelijkheid kun je meeverzekeren
Policy in English? Calculate your premium and apply.
Meer weten? Lees alles over de Schengen Visitor-verzekering.
Wat betekent Schengen voor EU-burgers?
Het vrije verkeer van personen is een grondrecht dat de EU aan haar burgers geeft. Elke EU-burger mag zonder speciale formaliteiten in elk EU-land reizen, werken en wonen. De Schengensamenwerking maakt die vrijheid groter: je kunt de binnengrenzen oversteken zonder grenscontrole. Dat geldt ook voor veel niet-EU-burgers, zoals zakenmensen, toeristen en anderen die legaal in het Schengengebied verblijven.
Als EU-burger heb je geen visum en geen ETIAS nodig. Ook het nieuwe Entry/Exit System (EES) aan de buitengrenzen is niet voor jou bedoeld, maar voor reizigers van buiten de EU. Neem wel altijd een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart mee.
Schengenlanden
Deze 29 landen maken deel uit van het Schengengebied:
- België
- Bulgarije
- Denemarken
- Duitsland
- Estland
- Finland
- Frankrijk
- Griekenland
- Hongarije
- IJsland
- Italië
- Kroatië
- Letland
- Liechtenstein
- Litouwen
- Luxemburg
- Malta
- Nederland
- Noorwegen
- Oostenrijk
- Polen
- Portugal
- Roemenië
- Slovenië
- Slowakije
- Spanje
- Tsjechië
- Zweden
- Zwitserland
Kroatië is sinds 1 januari 2023 lid. Bulgarije en Roemenië zijn sinds 1 januari 2025 volledig lid. Van de landen buiten de EU doen IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland mee. Cyprus en Ierland zijn wel lid van de EU, maar horen niet bij het Schengengebied. Bekijk ook de pagina Schengenlanden.
Vrij verkeer in Europa
In 1985 tekenden een aantal Europese regeringen in Schengen, een klein dorp in Luxemburg, het Schengenakkoord. Daarin spraken ze af de controles aan de gemeenschappelijke grenzen stap voor stap af te schaffen. In 1995 begon de uitvoering, eerst met zeven landen. Nu maken 29 landen deel uit van het Schengengebied.
Reizigers worden aan de binnengrenzen in principe niet gecontroleerd, ongeacht hun nationaliteit. De politie mag wel controles houden in grensgebieden, zolang die niet gelijkstaan aan een grenscontrole.
Bij een ernstige bedreiging van de openbare orde of de binnenlandse veiligheid mag een Schengenland tijdelijk weer grenscontroles aan zijn binnengrenzen invoeren. Dat moet voor een beperkte periode zijn. Het land moet de andere Schengenlanden, het Europees Parlement, de Europese Commissie en het publiek informeren.
Vrijheid en veiligheid voor reizigers
Door de Schengenregels zijn de controles aan de binnengrenzen afgeschaft, terwijl de controles aan de buitengrenzen juist strenger zijn. Sinds 10 april 2026 werkt aan alle buitengrenzen het Entry/Exit System (EES). Reizigers van buiten de EU geven daar vingerafdrukken en een gezichtsfoto. Een stempel in het paspoort krijgen ze niet meer. De Schengenafspraken gaan over:
- gemeenschappelijke regels voor personen die de buitengrenzen oversteken, zoals de soorten visa en de manier waarop aan de buitengrenzen wordt gecontroleerd;
- dezelfde voorwaarden voor binnenkomst en dezelfde visumregels voor kort verblijf (maximaal 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen);
- meer samenwerking tussen de politie van de verschillende landen, ook over de grens heen;
- nauwere samenwerking tussen justitie, bijvoorbeeld bij uitlevering en het uitvoeren van strafvonnissen;
- het Schengeninformatiesysteem (SIS);
- de documenten die je nodig hebt om in Europa te reizen.
Voorwaarden voor toetreding tot het Schengengebied
Toetreden tot het Schengengebied is niet alleen een politieke beslissing. Een land moet ook aan een aantal voorwaarden voldoen. Het moet voorbereid zijn en in staat zijn om:
- de buitengrenzen te bewaken namens de andere Schengenlanden en uniforme Schengenvisa af te geven;
- goed samen te werken met politie en justitie in andere Schengenlanden, zodat de veiligheid hoog blijft als de grenscontroles verdwijnen;
- de gemeenschappelijke Schengenregels toe te passen, zoals controles aan land-, zee- en luchtgrenzen, de afgifte van visa, politiesamenwerking en de bescherming van persoonsgegevens;
- aangesloten te zijn op het SIS en het te gebruiken.
Kandidaat-lidstaten krijgen eerst een Schengenevaluatie. Ook na de toetreding worden de landen regelmatig getoetst, zodat de regels goed worden toegepast.
Bezoek van buiten de EU
Krijg je bezoek van iemand van buiten de EU? Dan heeft die misschien een Schengenvisum nodig. Met een Schengenvisum mag je bezoeker maximaal 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen in het hele Schengengebied verblijven. Bij een Schengenvisum is een reisverzekering verplicht, met minimaal €30.000 aan medische kosten. Voor bezoekers die geen visum nodig hebben, is een reisverzekering sterk aan te raden. Lees ook wat het verschil is tussen Schengen en de EU.
Veelgestelde vragen over het Schengengebied voor EU-burgers
Het Schengengebied telt 29 landen. Bulgarije en Roemenië zijn sinds 1 januari 2025 volledig lid. Cyprus en Ierland horen er niet bij.
Nee. Als EU-burger mag je zonder visum in elk EU-land reizen, werken en wonen. Binnen het Schengengebied word je aan de binnengrenzen in principe niet gecontroleerd.
Ja, neem altijd een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart mee. Ook zonder vaste grenscontrole kan de politie je om een identiteitsbewijs vragen.
Nee. ETIAS is alleen bedoeld voor reizigers van buiten de EU die zonder visum naar Europa mogen. ETIAS is bovendien nog niet ingevoerd.
Nee. Het EES registreert reizigers van buiten de EU die voor een kort verblijf komen. Zij geven aan de buitengrens vingerafdrukken en een gezichtsfoto. Een stempel in het paspoort is er niet meer.
IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Zij zijn geen lid van de EU, maar doen wel volledig mee aan Schengen.
Ja, tijdelijk. Bij een ernstige bedreiging van de openbare orde of de binnenlandse veiligheid mag een land weer controles aan de binnengrenzen houden. Het moet dat melden bij de andere landen en de Europese Commissie.
Dat hangt af van de nationaliteit. Visumplichtige bezoekers hebben een Schengenvisum nodig, waarmee ze maximaal 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen in het hele Schengengebied mogen verblijven.
Bij een Schengenvisum is een reisverzekering verplicht, met minimaal €30.000 aan medische kosten. Voor bezoekers die geen visum nodig hebben, is een reisverzekering sterk aan te raden.
Het Schengenakkoord is in 1985 getekend in het Luxemburgse dorp Schengen. In 1995 werden de eerste grenscontroles tussen zeven landen echt afgeschaft.
Bijgewerkt in oktober 2026. Bronnen: Europese Commissie (Schengengebied, 29 landen), Koninklijke Marechaussee en Rijksoverheid (EES sinds 10 april 2026), EU (travel-europe.europa.eu over ETIAS), NederlandWereldwijd (eisen verzekering Schengenvisum).
