Nederland is een van de 29 landen van de Schengenzone, ook wel het Schengengebied genoemd. Wat betekent dat voor Nederlanders en voor bezoekers van buiten de EU?
Als Nederlander ben je burger van de EU. Je hebt daardoor recht op vrij verkeer: je mag in een ander EU-land wonen, werken en reizen. Binnen de Schengenzone reis je bovendien zonder vaste grenscontroles. Een geldig paspoort of een geldige ID-kaart moet je wel altijd bij je hebben.
Belangrijkste punten
- De Schengenzone bestaat uit 29 landen waarin reizigers zonder vaste grenscontroles kunnen bewegen.
- Nederlanders hebben recht op vrij verkeer binnen de EU en de Schengenzone, maar moeten altijd een geldig identiteitsbewijs bij zich hebben.
- Bezoekers uit visumplichtige landen moeten een Schengenvisum aanvragen en kunnen maximaal 90 dagen verblijven binnen een periode van 180 dagen.
- Schengenlanden hebben een gezamenlijk visumbeleid en soms worden tijdelijke grenscontroles weer ingevoerd.
- Het Entry/Exit System (EES) registreert reizigers aan de buitengrenzen, en ETIAS is een toekomstige online reistoestemming voor visumvrije landen.
Schengen Visitor-verzekering van OOM
✔ Voldoet aan de eisen voor het Schengenvisum
✔ Medische kosten verzekerd tot €500.000
✔ Vanaf €1,75 per persoon per dag (tot en met 69 jaar)
✔ Ook voor 70 jaar en ouder, zonder medische keuring
✔ Visum geweigerd? Je krijgt de volledige premie terug
✔ Polis vaak binnen een uur per e-mail (iDEAL, creditcard of PayPal)
✔ Aansprakelijkheid kun je meeverzekeren
Policy in English? Calculate your premium and apply.
Meer weten? Lees alles over de Schengen Visitor-verzekering.
Wat is de Schengenzone?
De Schengenzone is een groep van 29 Europese landen die de vaste controles aan hun onderlinge grenzen hebben afgeschaft. Wie eenmaal binnen is, reist vrij van het ene naar het andere Schengenland. Dat geldt voor iedereen, van welke nationaliteit ook. Aan de buitengrenzen van het gebied wordt wel streng gecontroleerd.
Schengen is niet hetzelfde als de EU. Bij de Schengenzone horen 25 EU-landen en 4 landen die geen lid van de EU zijn: IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Twee EU-landen doen niet mee: Cyprus en Ierland. Een overzicht van alle landen vind je op de pagina Schengenlanden en bij de Europese Commissie.
Geen vaste grenscontroles betekent niet dat er nooit wordt gecontroleerd. Landen mogen tijdelijk weer grenscontroles invoeren, en de politie mag in grensgebieden controleren. Neem daarom altijd je paspoort of ID-kaart mee, en als je een visum nodig hebt ook je visum.
Uitbreiding van de Schengenzone
De Schengenzone is sinds de start in 1985 steeds groter geworden. Kroatië hoort er sinds 1 januari 2023 bij. Bulgarije en Roemenië zijn sinds 1 januari 2025 volledig lid. Daarmee telt de Schengenzone nu 29 landen.
Cyprus en Ierland zijn wel lid van de EU, maar horen niet bij Schengen. Reis je daarheen, dan ga je dus wel door een grenscontrole.
Gemeenschappelijk visumbeleid
De Schengenlanden hebben samen één visumbeleid. Komt een bezoeker uit een visumplichtig land, dan heeft hij een visum kort verblijf nodig, ook wel Schengenvisum genoemd. Daarmee mag je maximaal 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen in de Schengenzone verblijven.
Met een Schengenvisum van één Schengenland mag je meestal naar alle andere Schengenlanden reizen. Alleen als op je visum staat dat het voor bepaalde landen geldt, is dat anders. Reizigers uit visumvrije landen hebben geen visum nodig, maar ook voor hen geldt de regel van 90 dagen per 180 dagen.
Schengenvisum aanvragen
Wil een bezoeker uit een visumplichtig land naar Nederland, dan vraagt hij het Schengenvisum aan in het land waar hij woont. Dat gaat meestal via VFS Global of TLScontact. Over de aanvraag beslist de Consulaire Service Organisatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Dit zijn de belangrijkste punten:
- Het visum kost €90 vanaf 12 jaar, €45 voor kinderen van 6 tot 12 jaar en niets onder de 6 jaar. Daarbovenop komen servicekosten.
- Je vraagt het visum aan vanaf 6 maanden en uiterlijk 15 dagen voor de reis.
- Je paspoort is niet ouder dan 10 jaar, heeft minstens 2 lege pagina’s en is nog 3 maanden geldig na vertrek uit Schengen.
- Je hebt minimaal €55 per persoon per dag bij je, of iemand in Nederland staat garant voor je.
- Je hebt een medische reisverzekering met minimaal €30.000 dekking, inclusief repatriëring, geldig in alle Schengenlanden en voor de hele reis.
Gemiddeld krijg je binnen 18 tot 21 kalenderdagen een besluit. Soms duurt het tot 45 dagen.
De buitengrenzen: EES en ETIAS
Sinds 10 april 2026 is het Entry/Exit System (EES) volledig in gebruik aan alle buitengrenzen van Schengen. Reizigers van buiten de EU geven bij de grens hun vingerafdrukken af en er wordt een gezichtsfoto gemaakt. Een stempel in het paspoort krijg je niet meer.
ETIAS is een online reistoestemming voor reizigers uit visumvrije landen, zoals Amerikanen, Britten en Australiërs. ETIAS is nog niet ingevoerd en er is geen officiële startdatum. De verwachting is dat het op zijn vroegst in 2027 begint. Een ETIAS gaat €20 kosten en is gratis voor wie jonger is dan 18 of ouder dan 70. Heb je een Schengenvisum, dan heb je geen ETIAS nodig. Let op: websites die nu al ETIAS-aanvragen aannemen, zijn nep.
Gerelateerde berichten:
Veelgestelde vragen over de Schengenzone
Een groep van 29 Europese landen zonder vaste controles aan de onderlinge grenzen. Binnen de zone reis je vrij van het ene naar het andere land. Aan de buitengrenzen wordt wel gecontroleerd.
29 landen: 25 EU-landen en IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland.
Nee. Vier landen buiten de EU doen mee aan Schengen. Twee EU-landen, Cyprus en Ierland, horen er juist niet bij.
Ja. Bulgarije en Roemenië zijn sinds 1 januari 2025 volledig lid van de Schengenzone.
Ja. Er zijn geen vaste grenscontroles, maar landen mogen tijdelijk weer controleren en de politie mag in grensgebieden controleren. Neem dus altijd je paspoort of ID-kaart mee.
Maximaal 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen. Dat geldt ook voor reizigers uit visumvrije landen.
Meestal wel. Een Schengenvisum geldt in principe voor alle Schengenlanden. Alleen als op je visum staat dat het voor bepaalde landen geldt, is dat anders.
Cyprus en Ierland horen niet bij Schengen. Of je er met een Schengenvisum in mag, bepalen die landen zelf. Kijk daarom vooraf bij de ambassade van dat land.
Het Entry/Exit System registreert reizigers van buiten de EU aan de buitengrenzen van Schengen met vingerafdrukken en een gezichtsfoto. Het is sinds 10 april 2026 volledig in gebruik en vervangt de stempel in het paspoort.
Nee. ETIAS is alleen voor reizigers uit visumvrije landen. Het is ook nog niet ingevoerd: er is geen officiële startdatum en de verwachting is op zijn vroegst 2027.
Bijgewerkt in oktober 2026. Bronnen: Europese Commissie (Schengengebied), NederlandWereldwijd (stappenplan en kosten Schengenvisum), IND (normbedragen), Koninklijke Marechaussee (EES), EU (travel-europe.europa.eu, ETIAS).
